|
|
Duitse Dialecten
Duits (Deutsch in het duits; in het duits is de term germanisch gelijk aan germaans), is een lid van de westerse groep van germanse talen en is een van ´s werelds grootste talen. Het is de grootste moedertaal in de Europese Unie. Het wordt hoofdzakelijk gesproken in Duitsland, Oostenrijk, Liechtenstein, het grootste deel van Zwitserland, Luxemburg, de zuid Tirol (Südtirol) regio van Italië, de oost kantonnen van België, delen van Roemenië, Polen, Elzas (Elsass) en delen van Lorraine (Lothringen) in Frankrijk.
Mensen die duits willen leren en uit het vliegtuig stappen in Oostenrijk, Duitsland of Zwitserland voor de eerste keer kunnen een schrok verwachten als ze niks weten over duitse dialecten. Ookal wordt het standaard duits (hoogduits) gebruikt in de handel en voor toeristen, komt er altijd een keer dat je plotseling geen woord meer kan verstaand, zelfs als je duits redelijk goed is. Als dat gebeurd, betekend het meestal dat je een van de vele duitse dialecten bent tegen gekomen.
In de duitse taal worden alleen traditionele regionale variaties dialecten genoemd, niet de variaties van het standaard duits.
Het standaar duits is niet als traditioneel dialect van een specifieke regio ontstaan, maar als geschreven taal. Er zijn echter plaatsen waar de traditionele regionale dialecten vervangen zijn door het standaard duits (vooral in de steden en noord Duitsland). Hoe dan ook, het gebruik van standaard duits verschilt ook per regio, vooral tussen duits sprekende lande. Bijvoorbeeld, de uitspraak en woordenschat bij publieke gebeurtenisen die wordt gebruikt in Oostenrijk is redelijk verschillend van hetgeen dat wordt gebruikt in Duitsland, maar ook van vele dialecten. Duits wordt dus gezien als pluricentische taal.
In de meeste gebieden, gebruiken de sprekers altijd een mix van meer dialecten. Maar in de duits sprekende delen van Zwitserland, gebruiken ze geen mix van dialect en standaard, en het gebruik van standaard duits is beperkt tot situaties die zekden voorkomen (bijvoorbeeld tijdens een gesprek met mensen die geen zwitsers duits verstaan, of in de teorie op school). Schrijven in een dialect komt zelden voor, zelfs voor korte notities wordt standaard duits gebruikt.
Een manier om dialecten te beschrijven is om te vergelijken welke woorden worden gebruikt voor hetzelfde ding. Er zijn bijvoorbeeld vele woorden voor het woord "mug" in het duits door de verschillende dialecten/regio´s: Gelse, Moskito, Mugge, Mücke, Schnake, Staunze. Niet alleen dat, maar hetzelfde woord kan ook een andere betekenis hebben, afhankelijk van waar je bent. In noord Duitsland wordt een mug eine (Stech-) Mücke genoemd. In delen van Oostenrijk betekend dat zelfde woord muskiet of bromvlieg en worden muggen Gelsen genoemd. Feitelijk is er geen universele term voor sommige duitse woorden.